Mobilna łazienka dla osób w kryzysie ruszy w Rybniku po najwyższej ocenie

W Rybniku pojawi się rozwiązanie, które zwykle kojarzy się z doraźną pomocą na ulicy, a nie z miejskim programem społecznym. Mobilny punkt higieniczny ma docierać tam, gdzie codzienność bywa najtrudniejsza – do osób bez schronienia, ale też do ludzi żyjących na granicy ubóstwa i wykluczenia. Projekt zdobył najwyższą notę w ogólnopolskim konkursie, a jego sens wykracza daleko poza sam dostęp do prysznica. To ma być także miejsce kontaktu z pracownikiem socjalnym i personelem medycznym.

• Mobilny punkt ma dojechać tam, gdzie pomoc zwykle nie trafia
• Rybnik wygrał konkurs, w którym o środki starały się 174 projekty
• Dane o bezdomności pokazują, dlaczego ten projekt nie wziął się znikąd

Mobilny punkt ma dojechać tam, gdzie pomoc zwykle nie trafia

W rybnickiej wersji mobilnej łazienki pomoc ma być dosłownie ruchoma. Punkt ma pojawiać się w kilku lokalizacjach w mieście trzy razy w tygodniu, tak aby dotrzeć do osób, które nie korzystają z klasycznych form wsparcia albo po prostu nie mają już do nich dostępu.

W pakiecie przewidziano nie tylko możliwość skorzystania z usług higienicznych i czystej odzieży na zmianę. Raz w tygodniu użytkownicy mają też otrzymywać ciepły posiłek przygotowany przy udziale lokalnych organizacji pozarządowych. Do tego dochodzi wsparcie pielęgniarki lub pielęgniarza – od prostych zabiegów, takich jak wymiana opatrunku, po szybką reakcję w sytuacjach, które często są ignorowane aż do momentu, gdy robi się naprawdę poważnie.

Najważniejsze informacje o projekcie są już znane:

• start działań przygotowawczych – we wrześniu
• wyjazd mobilnego punktu na ulice miasta – na początku przyszłego roku
• częstotliwość pracy – trzy razy w tygodniu
• wsparcie medyczne – proste zabiegi pielęgniarskie
• posiłek – co najmniej raz w tygodniu, we współpracy z organizacjami pozarządowymi

Taki model ma dać więcej niż jednorazową pomoc. Dla pracowników socjalnych to szansa na bliższy kontakt z osobami, które zwykle pozostają poza systemem, a dla miasta – narzędzie do sięgnięcia po ludzi w najtrudniejszym momencie.

Rybnik wygrał konkurs, w którym o środki starały się 174 projekty

Za projektem stoi konkurs ogłoszony przez Fundację Fundusz Współpracy. Samorządy mogły zgłaszać pomysły wybrane z katalogu 30 innowacji przygotowanych w sześciu obszarach tematycznych. Rybnik postawił na włączenie społeczne i przeciwdziałanie wykluczeniu – i trafił w punkt, bo jego wniosek oceniono najwyżej spośród 174 złożonych propozycji.

To właśnie dlatego miasto znalazło się w gronie 44 polskich samorządów, które otrzymają wsparcie na wdrożenie takich rozwiązań. W przypadku Rybnika dofinansowanie wynosi 273 262,80 zł i pokrywa całość kosztów przedsięwzięcia.

„W konkursie wpłynęły 174 wnioski; rybnicki projekt oceniono najwyżej” – mówi Monika Kubisz z Wydziału Rozwoju Miasta.

Urząd podkreśla, że nie chodzi o eksperyment dla samego eksperymentu. Innowacja była wcześniej testowana i wdrażana w Stalowej Woli, a teraz ma zostać przeniesiona na rybnicki grunt, już z uwzględnieniem miejscowych realiów i skali problemu.

„To nowe rozwiązanie, które ma odpowiadać na zdiagnozowane problemy” – zaznacza Anna Sowik Złotoś, dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Rybniku.

Dane o bezdomności pokazują, dlaczego ten projekt nie wziął się znikąd

W 2025 roku w Rybniku zdiagnozowano 211 miejsc w przestrzeni publicznej, w których przebywało 231 osób bezdomnych. Wśród nich jest stale 40 osób, które nie chcą korzystać z pomocy w formie skierowania do schronisk ani innych dostępnych rozwiązań. To właśnie ta grupa najczęściej zostaje bez bieżącej wody, bez możliwości podstawowej higieny i bez kontaktu z systemem wsparcia.

Miasto zwraca też uwagę na rosnące ubóstwo wśród osób, które są już bardzo blisko utraty dachu nad głową. W takim obrazie mobilna łazienka przestaje być dodatkiem, a staje się odpowiedzią na realną lukę – tam, gdzie zwykłe procedury nie wystarczają.

Rybnik traktuje to przedsięwzięcie jako kolejne niestandardowe działanie po Wspólnym Stole, czyli rybnickiej kuchni społecznej. W tle jest także profilaktyka chorób zakaźnych, bo poprawa warunków higienicznych zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania się infekcji i daje pracownikom socjalnym lepszy punkt wyjścia do dalszej pracy.

„MPH stanowić będzie innowacyjną przestrzeń do pracy socjalnej” – podkreśla Anna Sowik Złotoś.

Za tymi słowami stoi bardzo konkretna rzecz: kontakt z człowiekiem, który przez długi czas pozostawał poza zasięgiem pomocy, oraz szansa na powolne odbudowanie samodzielności i lepszych warunków życia. W mieście, w którym problemy bezdomności i ubóstwa są dobrze rozpoznane, taki ruch może okazać się ważniejszy, niż sugeruje sama nazwa projektu.

na podstawie: Urząd Miasta Rybnika.