W Czerwionce-Leszczynach pamięć o ofiarach Marszu Śmierci i Tragedii Górnośląskiej

Zimowe popołudnie przy pomnikach i w kościele — mieszkańcy Czerwionki-Leszczyn zebrali się, by przypomnieć bolesne fragmenty historii. Przy starych kamieniach nagrobnych i w ławkach świątyni pojawiły się znaki pamięci, ze szczególnym udziałem młodzieży i samorządowców. To był dzień cichy, ale pełen konkretów — nazwisk, dat i gestów, które warto zapamiętać.

• Obchody w Czerwionce-Leszczynach zgromadziły przedstawicieli samorządu i szkoły
• Pomnik Ofiar Hitleryzmu i msza w Dębieńsku przypomniały różne formy pamięci

Obchody w Czerwionce-Leszczynach zgromadziły przedstawicieli samorządu i szkoły

Podczas uroczystości upamiętniających ofiary Marszu Śmierci i Tragedii Górnośląskiej w Czerwionce-Leszczynach obecni byli przedstawiciele gminy, kombatanci, harcerze i uczniowie. Wśród osób składających kwiaty przy pomniku znajdującym się w Leszczynach byli:

• Wiesław Janiszewski - Burmistrz Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny
• Marcin Markiewka - Radny Rady Miejskiej
• Mariola Czajkowska - Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury
• Tomasz Holeczki - Sołtys Sołectwa Książenice
• Justyna Palarz - Prezes Miejskiego Koła Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych
• społeczność Szkoły Podstawowej nr 3 oraz 10 Drużyna Harcerska “Śląskie Skauty”

Warto przypomnieć tło tych obchodów. W styczniu 1945 roku w pobliżu stacji kolejowej Leszczyny Rzędówka zamordowano 288 więźniów, którzy uczestniczyli w tzw. Marszu Śmierci — konwoju z obozu w Oświęcimiu. Ich szczątki pochowano początkowo w zbiorowej mogile przy torach; w maju 1958 r. ekshumowano je i przeniesiono na cmentarz centralny w Gliwicach. Pomnik upamiętniający tych, którzy zginęli, odsłonięto w 1966 r.

Na parafialnym cmentarzu w Książenicach znajduje się zbiorowy grób 45 więźniów, którzy również stracili życie w styczniu 1945 r. To miejscowe świadectwo tragedii, którego częściową historię znają mieszkańcy i parafia.

“Dzisiejsze spotkanie jest niezwykle istotnym przypomnieniem historii, której nie wolno nam wymazać z pamięci. Szczególnie cieszy obecność uczniów, bo to na młodych ludziach spoczywa odpowiedzialność za pielęgnowanie pamięci o Marszu Śmierci i Tragedii Górnośląskiej”

• podkreślił Burmistrz Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny Wiesław Janiszewski.

Pomnik Ofiar Hitleryzmu i msza w Dębieńsku przypomniały różne formy pamięci

W niedzielę 25 stycznia w kościele św. Jerzego w Dębieńsku odprawiono Mszę Świętą w intencji ofiar Tragedii Górnośląskiej. Uroczystość zgromadziła przedstawicieli samorządu: m.in. Marek Profaska - Wicestarosta Powiatu Rybnickiego, Cezary Rajca - Przewodniczący Rady Powiatu Rybnickiego, Andrzej Raudner - Zastępca Burmistrza Gminy i Miasta, a także Justyna Domżoł - Sekretarz Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny oraz radni i mieszkańcy. Regionalny dzień pamięci obchodzony jest corocznie w ostatnią niedzielę stycznia — ustanowiony uchwałą Sejmiku Województwa Śląskiego w 2011 roku — i ma przypominać o ofiarach powojennych represji.

W relacjach historycznych pojawiają się też osobiste świadectwa odwagi. Miejscowy proboszcz Paweł Ryś organizował pochówek pomordowanych w Książenicach, spisując numery obozowe zmarłych — zapis, który później pomógł w ich identyfikacji. Z kolei rodzina Bronisławy i Brunona Jurytków z narażeniem życia ukrywała i żywiła przez osiem dni 14 uciekinierów z konwoju; za swój czyn otrzymali w 1991 r. Medal Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Dla mieszkańców to przypomnienie ma także wymiar praktyczny: miejsca pamięci w Leszczynach i Książenicach są punktami, do których warto wracać — nie tylko we wspomnieniach, ale też przy okazji edukacji szkolnej czy samodzielnych poszukiwań rodzinnych. Obchody, obecność młodzieży i dokumentacja parafialna pokazują, że pamięć jest prowadzona przez konkretne osoby i instytucje — dzięki temu historia pozostaje dostępna i możliwa do odczytania także dla kolejnych pokoleń.

na podstawie: Urząd Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny.