Rybnik z medalami za elektryczne śmieci – 45 ton odpadów, 45 nowych drzew i Zwrotomat.pl

Na scenie wręczenia nagród było nietypowo – medal w nurcie trash art i bon na „elektryczny las”. Rybnik odebrał wyróżnienia za kampanię edukacyjną, dzięki której coraz więcej sprzętu trafia do recyklingu, a nie szafy. To efekt pracy urzędu razem z organizacjami pozarządowymi i nowymi narzędziami edukacyjnymi dostępnymi dla mieszkańców.

• Nagroda za niestandardowe podejście – co doceniono w Rybniku
• Projekt Elektryczne Śmieci i Zwrotomat.pl – jak to działa i co miasto zyskało

Nagroda za niestandardowe podejście – co doceniono w Rybniku

Podczas finałowej gali programu Polska Stolica Recyklingu w Pabianicach miasto zostało wyróżnione za akcję edukacyjną prowadzoną w ramach projektu „Elektryczne Śmieci”. W imieniu Rybnika nagrody odebrały: Sylwia Brzezicka‑Tesarczyk, dyrektorka Centrum Zrównoważonej Gospodarki Miejskiej, oraz Ewelina Włoch, naczelniczka Wydziału Cyfryzacji i nowych Technologii w Urzędzie Miasta Rybnika. Organizator programu to Fundacja Odzyskaj Środowisko.

“Bardzo się cieszę z wyróżnienia dla miasta Rybnika. Wspólnie z Fundacją Odzyskaj Środowisko budujemy inteligencję ekologiczną naszych mieszkańców.”
— Sylwia Brzezicka‑Tesarczyk

Wyróżnienie obejmowało też elementy symboliczne – oryginalny medal i statuetkę oraz bon na zasadzie tzw. „elektrycznego lasu”, czyli akcję sadzenia drzew powiązaną z aktywnością w obszarze zbiórki elektroodpadów.

Projekt Elektryczne Śmieci i Zwrotomat.pl – jak to działa i co miasto zyskało

Rybnik przystąpił do projektu w 2021 roku. Na stałe w przestrzeni miasta stoją dziś 20 czerwonych pojemników na małogabarytowy sprzęt elektryczny i elektroniczny. W 2025 roku rybniczanie oddali do recyklingu aż 45 000 kg elektroodpadów – to równowartość około 10 pełnych samochodów ciężarowych typu solo. W ramach nagrody Fundacja przekaże miastu 45 drzew.

“W profesjonalnych zakładach przetwarzania odzyskuje się z nich: metale żelazne, metale nieżelazne, tworzywa sztuczne i szkło.”
— Kinga Rodkiewicz, Fundacja Odzyskaj Środowisko

Najważniejsze liczby i fakty w skrócie:

• 20 czerwonych pojemników na małogabarytowy sprzęt,
• 45 000 kg zebranych elektroodpadów w 2025 roku (ok. 10 ciężarówek),
• 45 drzew przekazanych dla miasta jako „elektryczny las”,
• przystąpienie do projektu w 2021.

Co z odzysku trafia do ponownego użycia:

• metale żelazne,
• metale nieżelazne,
• tworzywa sztuczne,
• szkło.

Rybnik dołączył też do ogólnopolskiej platformy edukacyjnej Zwrotomat.pl, którą Fundacja Odzyskaj Środowisko udostępnia samorządom. Materiały na platformie mają pomagać w przekształcaniu segregacji z obowiązku w świadomy wybór i ułatwiać wyjaśnianie zasad zbiórki opakowań oraz elektroodpadów.

Miasto otrzymało uznanie za podejście edukacyjne – zamiast tylko akcentować przepisy, postawiono na narzędzia i komunikację, które pomagają tworzyć nowe nawyki mieszkańców.

Sytuacja w kontekście szerszym:

• Według raportu zleconego przez OLX w polskich domach znajduje się około 565 milionów nieużywanych urządzeń elektronicznych – średnio ponad 18 sztuk na gospodarstwo domowe. To potencjał surowcowy, który można wprowadzić z powrotem do obiegu.

Dalsze znaczenie tych działań jest praktyczne i zauważalne – więcej zabranych urządzeń to mniej odpadów porzuconych w nieodpowiednich miejscach i większe możliwości odzysku surowców.

Na zakończenie, proste obserwacje z perspektywy miasta pokazują, że inwestycja w edukację i dostępność punktów zbiórki przekłada się na mierzalne efekty: większe ilości oddanych elektroodpadów, konkretny rekompensujący „elektryczny las” i rosnące rozpoznanie narzędzi takich jak Zwrotomat.pl. Dla Rybnika to sygnał, że system działa – od systemowych rozwiązań po symboliczne gesty, które przypominają o odpowiedzialnym gospodarowaniu sprzętem elektronicznym.

na podstawie: Urząd Miasta Rybnika.